Globale - Açido adipico Premier: o blocco de construçion essençiâ pe polimeri e sostanse chimiche à erte prestaçioin

Propietæ fixiche e chimiche

Apparensa e Tesciua: L’açido adipico pe-o sòlito o se presenta comme unna pövia gianca e cristalliña ò di cristalli piccin e sensa cô. O l'à unna tesciua liscia e o l'é sensa odô inte condiçioin normale, cösa ch'a ô rende adatto pe varie applicaçioin donde l'é neçessäio un profî sensoriâ neutro.
Solubilitæ: o l’exibisce unna solubilitæ moderâ inte l’ægua, con 1,44 g pöcassæ che se deslenguan inte 100 mL d’ægua à 25°C. À tutti i mòddi, o se soluisce assæ inte di solventi organichi comme l’etanölo, l’açetöna e o benzene. Sto comportamento de solubilitæ o ghe permette de parteçipâ de forma efficaçe à unna larga gamma de reaçioin e formolaçioin chimiche.

Constante fixiche ciave: L’açido adipico o l’à unna massa molare de 146,14 g/mol. A seu denscitæ a l'é de 1,36 g/cm3 pöcassæ à 25°C, ch'a l'é un pittin ciù spessa che l'ægua. O ponto de fuxon de l’açido adipico o l’é de 152°C, cösa ch’a l’indica a seu tranxiçion da un stato sòlido à un stato liquido à de temperatue erte. O ponto de bollimento o l’avvëgne à 337,5°C, sciben ch’o peu comensâ à decompoñe primma de razzonze sta temperatua sotta prescion atmosferica. O seu ponto de infiammaçion o l’é de 207°C, cösa ch’a suggerisce ch’o domanda de temperatue relativamente erte e de vivagne d’açendimento pe presentâ un reisego de infiammabilitæ.

Reattivitæ chimica: Comme açido dicarboscilico, l’açido adipico o contëgne doî gruppi fonçionali carboscilichi (-COOH), che gh’dan unn’erta reattivitæ chimica. O parteçipa de lengê à de reaçioin d’esterificaçion co-i alcòli, co-a formaçion d’esteri che vëgnan deuviæ pe coscì inta produçion de plastica, lubrificanti e fragranse. Pe de ciù, o peu reagî co-e diamine pe mezo da polimerizzaçion à condensaçion pe formâ de poliamide, mascime o nylon 6,6. Sta reaçion de polimerizzaçion a l’é unna pria d’angolo de l’industria da fibra scintetica e da plastica d’inzegneria. L’açido adipico o peu subî ascì de reaçioin de reduçion pe formâ di alcòli correspondenti e o peu reagî co-e base pe formâ di sæ, conosciui comme adipati.

Aree d'applicaçion

Produçion de poliamida (nylon): L’applicaçion ciù grande e scignificativa de l’açido adipico a l’é inta produçion de poliamide, mascime do nylon 6,6. Inte sto proçesso, l’açido adipico o reagisce con l’esametilendiamiña inte unna reaçion de polimerizzaçion à condensaçion. O nylon 6,6 ch’o ne sciòrte o l’é unna plastica d’inzegneria à erte prestaçioin avvoxâ pe-a seu rescistensa, duata, rescistensa à l’abraxon e eccellente propietæ mecaniche. O nylon 6,6 o l’é deuviou largamente inte l’industria de l’automobile pe di componenti comme e parte do motô, i ingranaggi e i cuscioin. O l'é ascì un mateiâ ciave inte l'industria do tesciuo, donde o l'é deuviou pe produe di tesciui d'erta qualitæ pe vestî, moquette, e rivestimento apreuvo a-a seu fòrsa, rescistensa, e capaçitæ de tegnî ben e tinte.

Plastificanti e Lubrificanti: L’açido adipico o ven deuviou pe produe di plastificanti à base d’adipato. Sti plastificanti vëgnan azzonti a-i polimeri, mascime a-o cloruro de polivinilo (PVC), pe megioâ a seu flescibuilitæ, a seu lavorabilitæ e a seu duata. I plastificatoî d’adipato en preferii inte applicaçioin donde l’é neçessäio unna flescibuilitæ à bassa temperatua, comme inta produçion d’isolamento pe-i cabbi de machine, di cannæ medichi e di produti de PVC rescistenti a-o freido. Pe de ciù, i esteri derivæ da l’açido adipico vëgnan deuviæ comme lubrificanti inte diverse applicaçioin industriale, co-o fornî de eccellente propietæ anti-usura e anti-friçion e son adatti pe ëse deuviæ inte di motoî, ingranaggi e atri scistemi mecanichi.

Industria do mangiâ e de bevande (Uso indiretto): Tanto che l’açido adipico o no ven consummou direttamente inti alimenti, o ven deuviou inta produçion de materiali de contatto alimentare e de appægi pe-a trasformaçion di alimenti. I seu esteri, quande vëgnan deuviæ inte di revestimenti e inti sigillanti pe-i materiali d’imballaggio alimentari, aggiuttan à garantî l’intreghitæ e a seguessa di produti alimentari prevegnindo a contaminaçion e mantegnindo a freschessa do produto. Pe de ciù, i polimeri à base d’açido adipico peuan vegnî deuviæ inta produçion de componenti de l’apparecchiaçion che vëgnan à contatto co-o mangiâ durante a lavoraçion, comme e cinghie de traspòrto e e guarniçioin.

Industrie farmaçeutiche e cosmetiche: Inte l’industria farmaçeutica, l’açido adipico o peu vegnî deuviou comme eccipiente inte formolaçioin de dröghe. O peu fonçionâ comme agente tampon pe controllâ o pH de soluçioin e sospenscioin farmaçeutiche, assicurando a stabilitæ e l’efficaçitæ di farmachi. Inte l’industria cosmetica, i esteri d’açido adipico vëgnan deuviæ inte diversci produti, comme cremme, loçioin e rossetto, pe megioâ a tesciua, megioâ a spantegabilitæ e fornî de propietæ emolliente, che rendan a pelle morbida e liscia.

Metodi de preparaçion

Oscidaçion do cicloesano: Sto chì o l’é o metodo industriale dominante pe-a produçion de l’açido adipico. O proçesso o comensa con l’oscidaçion do cicloesano in presensa de un catalizzatô, pe-o sòlito un catalizzatô à base de cobalto. Inta primma fase d’oscidaçion, o cicloesano o reagisce con l’äia ò con l’oscigeno pe formâ unna mescciua de cicloesanölo e cicloesanöna, un proçesso conosciuo comme proçesso d’«euio KA» (chetöno – euio d’alcòl). A reaçion a se verifica à unna temperatua de 150 - 160°C pöcassæ e à unna prescion de 1 - 1,5 MPa. Pe conseguensa, l’euio de KA o vëgne oscidou ancon de ciù inte unna reaçion de segondo stadio pe mezo de l’açido nitrico comme agente oscidante, pe-o sòlito à unna temperatua de 60-80°C e prescion atmosferica. Sta segonda fase d’oscidaçion a converte o cicloesanölo e o cicloesanöne inte de l’açido adipico. Tutte e mainee, sto metodo o l'à quarche desfia pe l'ambiente, dæto che l'uso de l'açido nitrico o genera de l'òscido de nitroso (N2O), un potente gas særa, e o domanda unn'attenta amministraçion di flussi de scarti.

Metodi biotecnològichi: Inti anni ciù vexin gh’é stæto un interesse delongo ciù grande pe-i metodi biotecnològichi pe-a produçion de l’açido adipico comme alternativa ciù sostegnibile. I microrganismi, comme i battëi ò o levou geneticamente modificæ, peuan vegnî deuviæ pe convertî e matëie primme che se peuan rinnovâ, comme i succai ò i eui à base de ciante, inte de l’açido adipico pe mezo de unna serie de percorsci metabòlichi. Comme exempio, çerti battëi peuan vegnî modificæ pe mezo de l’inzegneria pe produe di intermedi che peuan vegnî convertii dapeu inte de l’açido adipico. Tanto che sti metodi biotecnològichi en ancon in fase de sviluppo e affrontan de desfie ligæ a-a produttivitæ e a-a reisa do costo, offrivan o potençiale pe unna produçion d’açido adipico ciù respettosa e sostegnibile inte l’avvegnî.

Precauçioin

Reiseghi pe-a sanitæ: L'açido adipico o peu provocâ unn'irritaçion da pelle e di euggi a-o contatto diretto. L'espoxiçion prolongâ ò repetua da pelle a peu portâ à unna dermatite, e se a vëgne à contatto co-i euggi, a peu provocâ arrossamento, doî e potençiæ danni a-a còrnea. L’inalaçion de partiçelle de pua d’açido adipico a peu irritâ o tratto respiratöio, con provocâ tosse, sciuscio e mancansa de respio. L’ingestion de gren quantitæ d’açido adipico a peu portâ à un desconforto gastrointestinale, compreiso nauxea, vomito e diarrea. I louanti che manezzan l'açido adipico dovieivan portâ di appropriæ appægi de proteçion personale, comme di guanti, di spegetti de seguessa e de maschere pe respiâ, sorvetutto inte di ambienti donde l'é poscibile a generaçion de pua.

Reiseghi de feugo e esploxon: Sciben che l’açido adipico o l’à un ponto de infiammaçion relativamente erto, o se peu bruxâ. In forma de pövie, o peu formâ de mescciue esploscive con l’äia se o vëgne desperso inte de conçentraçioin suffiçiente. E arie de conservaçion dovieivan ëse tegnue lontan da-e vivagne d'açion, e a giusta ventilaçion a l'é essençiâ pe schivâ l'ammuggiâse de pua. In caxo d'un feugo ch'o l'à da fâ con l'açido adipico, dovieivan ëse deuviæ di agenti appropriæ pe spegnî o feugo, comme a pövia chimica secca ò o bioscido de carbònio.

Impatto ambientâ: L'açido adipico o l'é moderatamente perscistente inte l'ambiente. Quande o vëgne relasciou inti còrpi d'ægua, o peu ëse degraddou da-i microrganismi into tempo, ma de erte conçentraçioin peuan ancon avei un impatto in sciâ vitta aquatica. O peu ascì influensâ o pH di scistemi d'ægua apreuvo a-a seu natua açida. Donca, a giusta gestion do scarto e e mesue de contegnimento son fondamentæ pe prevegnî o relascio incontrollou de l'açido adipico inte l'ambiente. E industrie che produxan ò deuvian l’açido adipico an da rispettâ de regole ambientale streite pe redue a-o minimo o seu impatto in sciâ qualitæ do seu, de l’ægua e de l’äia.

Speçificaçioin

Feuggio de contròllo da qualitæ